Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.3.GOMBROWICZOWSKAINTERPRETACJANOWOCZESNEJFILOZOFII...
nienierównościspołecznych.154Zararytasmożnauznaćwy-
rażonąw1969rokuopinię,żemarksizmzostanieodrzucony
zadwadzieściadotrzydziestulat;Gombrowiczzdumiewają-
codokładnieprzewidziałkoniecrealnegosocjalizmuiuwiąd
atrakcyjnościintelektualnejmarksistowskiegomyślenia,przy-
najmniejtąprognoządowodzącwyczuciapolitycznego,które-
goczęstomuodmawiano.155
2.3.10.Redukcjafizjologiczna:FriedrichNietzsche
WwykładziepoświęconymmarksizmowiGombrowicz
umieściłteżzwięzłeomówieniemyśliNietzschego.
156
Kry-
tyczneuwaginajegotematkontrastujązlicznymicytatami
ialuzjamiNietzscheańskimi,jakiemożnaznaleźćwdzie-
łachGombrowicza.
157
WedługautoraPrzewodnikarównież
Nietzschemaswójwkładw„wielkąredukcję”.Odpowiada
mianowicie,poredukcjifenomenologicznejHusserlaipore-
dukcjisocjologicznejMarksa,zaredukcjęfizjologiczną.Gomb-
rowiczredukujefilozofięNietzschegodospołeczno-darwini-
stycznejideologii,którejkorzeninależyszukaćuDarwina,
SpenceraiBismarcka;jakoprzezwyciężeniepesymistycznej
metafizykiwoliuSchopenhauerauznajeonażyciezaideał.
Nietzscheańskiezogniskowanieuwaginażyciuukazało,uwa-
żaGombrowicz,uwikłaniemyśliwprocesyfizjologiczne.We
FröhlicheWissenschaf,którąGombrowiczznał,
158
Nietzsche
154Tamże,s.117inast.
155
Tamże,s.115:„Przypuszczam,żewciągunajbliższychdwudzie-
stulubtrzydziestulatodrzucimymarksizm.”
156Zob.tamże,s.118-122.
157WkwestiisceptycznejocenyNietzschegozob.Sanavio,Gombro-
wicz:Formyirytuał,s.67-68;por.takżekrytykęNietzscheańskiejafirma-
cjiżycia,którąGombrowiczuznajezaśmiesznąiniesmaczną:Gombro-
wicz,DziennikI,1953-1956,s.227.
158Zob.Gombrowicz,DziennikII,1957-1961,s.230inast.
49