Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.3.GOMBROWICZOWSKAINTERPRETACJANOWOCZESNEJFILOZOFII...
waniazasadregulatywnychrozumu.
67
Fałszywe,uprzedmio-
tawiającehipostazowanieideirozumowej,któreczynizniej
rzeczywistośćsamąwsobie,oznaczabłądniwelującyróżnicę,
jakazachodzipomiędzyjawiącąsięrzecządlasiebiearzeczą
wsobie,któraznajdujesiępozawszelkimzjawiskiem.Po-
znaniezawszeodnosisiędorzeczydlasiebie–podczasgdy
rzeczwsobiewymykasięwszelkiejkognicjiijako„pojęcie
graniczne”68oznaczacoś,coniemożestanowićprzedmiotu
wiedzy.Rzeczwsobiejakonoumenonjestwprawdziekorela-
temjawiącejsięrzeczydlasiebie(phainomenon);alepozosta-
jeniepoznawalna,ponieważczłowiekowibrakujezdolności
pozazmysłowego,intelektualnegooglądu.69Przemieszczenie
punktuciężkościrefleksjiepistemologicznejzrzeczywistości
zewnętrznejnastrukturysamychprocesówpercepcjioznacza
zerwaniezbezpośrednimdoświadczeniemświata.Tautrata
bezpośredniegozakorzenieniawrzeczywistościoznaczaza-
sadniczypoczątekwielkiejredukcji.70Jakoograniczającaza-
sięgludzkiegopoznawaniakoncepcjaKantajestkamieniem
milowymredukcji.
71
WedługGombrowiczadojejskutków
należąutratapewnościistnieniaświataizawężenieludzkich
67Gombrowicz,Przewodnikpofilozofiiwsześćgodzinikwadrans,s.64
inast.
68
Kant,KritikderreinenVernunf,A250-251;Kantpiszetamo„przed-
miocietranscendentalnym”,który„jakojedynieodpowiednikjedności
apercepcjimożesłużyćdozjednoczeniatego,coróżnorodnewzmysło-
wejnaoczności;zapomocątegozjednoczeniaintelektłączyto,coróżno-
rodne,wpojęcie[pewnego]przedmiotu”.
69Por.naprzykład:ImmanuelKant,Prolegomenazueinerjedenkünf-
tigenMetaphysik,diealsWissenschafwirdaufretenkönnen,w:tegoż,Werke
inzehnBänden,Bd.5,§19,A79/80;również:Kant,KritikderreinenVer-
nunf,B294inast./A236inast.
70Por.Wahl,Esquissepourunehistoirede„l,existentialisme”(dziełozna-
neGombrowiczowiwhiszpańskimprzekładzie);nas.21autorstwierdza,
żeKantwyznaczapocząteknowejepokiwfilozofii.
71Zob.Gombrowicz,Przewodnikpofilozofiiwsześćgodzinikwadrans,
s.66inast.
29