Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.3.GOMBROWICZOWSKAINTERPRETACJANOWOCZESNEJFILOZOFII...
teleologiidziejów.WedługHeglapaństwojakoucieleśnie-
nieduchastanowinajwyższeucieleśnienieetyczności.Zda-
niemGombrowiczakoncepcjataeliminujejednaksubiek-
tywnośćpojmowanąjakoindywidualność–subiektywność
bowiemjawisięjedyniejakomomentprocesuspołecznego.
WopozycjidoHeglowskiegostanowiskapodkreślaGomb-
rowicz,zaKierkegaardem,znaczeniekonkretnejegzystencji
każdegoindywiduum,którejzkoniecznościmusichybiać
całościowamyśldialektyczna–„ostatnizwielkichsyste-
mówfilozoficznych”.
81
Zpunktuwidzeniaindywiduum
systemHeglowskiwisiwpowietrzu,podobniejaksyste-
mymyśloweArystotelesa,TomaszazAkwinu,Kartezjusza
czyKanta.82
2.3.4.Niedocieczonaindywidualność:
Kierkegaardowskigłoszajednostką
KierkegaardowskakrytykasystemuHegla–zktórąnaro-
dziłsięegzystencjalizm–rozpoczynawsiódmymwykładzie
prezentacjęhistorycznąnajważniejszychetapówrozwojutak
istotnegodlaGombrowiczanurtu,doktóregosamautorPod-
ręcznikaprzypisujesiebiezniejakąrezerwą:„Męcząconiejas-
nyinapiętyjestmójstosunekdoegzystencjalizmu.Samgo
uprawiam,ajednakniewierzęmu.”
83
WkontekścieGom-
browiczowskiejkonfrontacjiznurtamifilozofiiegzystencjal-
nejistotneznaczeniemająrównieżWędrówkipoArgentynie.84
DlaGombrowicza,podobniejakdlaKierkegaarda,wokaza-
łymrozwojusystemowejmyślifilozoficznejniemamiejscana
81Gombrowicz,Przewodnikpofilozofiiwsześćgodzinikwadrans,s.82
inast.
82Zob.tamże,s.83.
83Tenże,DziennikI,1953-1956,s.287.
84Zob.tenże,WędrówkipoArgentynie,s.265-284.
33