Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.FILOZOFIAJAKOOBSESJA...
dziełoJeanaPaulaSartre,a–przedewszystkimjegoL,êtreetle
néant(1943)–orazMartinaHeideggera,zainteresowanygłów-
nieSeinundZeit(1927).PrzedstawiaSartre,owskierozróżnie-
nie„bytuwsobie”i„bytudlasiebie”,przyczymwdrugim
przypadkumanamyśli–całkowiciewduchuSartre,a–stosu-
nekczłowiekadowłasnegobytu.Przyswajającsobiestruktury
stosunkujestestwadosamegosiebie,ukazaneprzezHeideg-
gerawSeinundZeit,Sartrenadałjegoontologiifundamen-
talnejpewienprofil,doktóregonawiązujeGombrowicz,gdy
stwierdza,żeegzystencjalizmjestnowoczesnymsubiekty-
wizmem.101WtympunkcieGombrowiczodchodziodHei-
deggera,albowiemwSeinundZeit„jestestwo”oznacza,co
prawda,takżesposóbbyciaczłowieka,102aleodróżnianyod
subiektywności.Heideggerpojmujejestestwojakostosunek
ontologiczny;jestestwojestbytem,„którynietylkowystępuje
pośródinnychbytów”–któryzatemniejestpoprostujednym
zwielu„coś”–leczpozostajewstosunkudosamegosiebie.
Jestestwujakobytowichodziwjegobyciuosamotobycie.103
SartreprzekładaniemieckieDaseinjakoréalité-humaine,tym
sposobemsubiektywizującpojęcie,któreuHeideggeranie
jesttożsamezpojęciemsubiektywnościczyosoby.104Heideg-
gerpodkreśla,żeDaseinoznaczanietylkobycieczłowieka.105
101Gombrowicz,Przewodnikpofilozofiiwsześćgodzinikwadrans,
s.92.
102MartinHeidegger,SeinundZeit,Tübingen1993,s.313:„bytem,
którynazywamyjestestwem,każdorazowojestemjasam,mianowicie
jakomożnośćbycia,którejchodzioto,bybyćtymbytem”[s.394:prze-
kładniecozmieniony].
103Zob.tamże,s.12.
104Zob.Sartre,L,êtreetlenéant,naprzykłads.51inast.
105
Zob.Heidegger,SeinundZeit,s.12i440:autorkorygujesweutoż-
samieniebyciaczłowiekazjestestwem;por.tamże,s.57,441.Natemat
interpretowaniaSeinundZeitwkategoriachfilozofiisubiektywności:
GünterFigal,MartinHeidegger.PhänomenologiederFreiheit,Weinheim
2000,s.72-73,13-28;tamrównieżnatematpochodnegocharakterufi-
lozofiisubiektywnościuHeideggera,którypytaostrukturyiwarunki
38