Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2Lekarzrodzinnywsystemieopiekizdrowotnej
ludzkich,narażenienaszkodliweczynnikifizyczne
conajmniej3razywtygodniu,przezconajmniej
ichemicznewpływająnastanzdrowiapopulacji.
30minutiznatężeniempozwalającymnautrzy-
Negatywnydlazdrowiawpływczynnikówfizycz-
manieczęstościakcjiserca130uderzeń/min.
nych,chemicznychczybiologicznychpochodzą-
cychzelektrowni,radiostacjilubwysypiskaśmie-
ciwymagawkażdymprzypadkuindywidualnego
Palenietytoniu
potwierdzeniawodpowiedniozaprojektowanych
W2013r.donałogowego(codziennego)palenia
badaniachnaukowych.
przyznałosię27%badanych.Jesttonieznacznie
Stałynadzórnadstanemsanitarnymkraju
mniejniżw2011r.(spadekodsetkapalących
sprawująstacjesanitarno-epidemiologiczne.
o4punktyprocentowe).Pali31%mężczyzn
UstawaoPaństwowejInspekcjiSanitarnejna-
i23%kobiet.Obserwujesięzmniejszanieodset-
kładananieobowiązeksystematycznegonad-
kaosóbpalącychwkolejnychlatach.
zoru,m.in.nadwarunkamihigienyśrodowiska:
Wostatnichlatachmalejetakżeodsetekna-
wzakładachpracy,szkołach,obiektachużytecz-
stolatkówpalącychpapierosy,natomiastrówno-
nościpublicznej,wtymzakładachopiekizdro-
leglerośnieodsetekpalącychpapierosyręcznie
wotnej,orazwarunkamizdrowotnymiżywności
skręcane,fajkęwodnąlube-papierosy.Polskie
iżywienia.
nastolatki,wszczególnościdziewczęta,należądo
najczęściejpalącychnaświecie.
Czynnikibehawioralne0Zmiany
Polacypalądużo(średnio17papierosów
stylużycia
dziennie)idługo(średnio23lata).
NajczęściejpaląPolacywśrednimwieku
Dietaiaktywnośćfizyczna
(30-50lat),osobyniżejwykształconeiubogie.
Bezrobotnipaląponad2-krotnieczęściej(50%)
Wieleskładnikówdietywiążesięzzagrożeniami
niżosobywdobrejsytuacjimaterialnej(20%).Pa-
dlazdrowia:nadmiernakaloryczność,dużaza-
leniutytoniusprzyjaużywanieinnychsubstancji
wartośćtłuszczu,zwłaszczanasyconychkwasów
psychoaktywnych,np.piciealkoholulubzażywa-
tłuszczowychicholesterolu,dużespożyciesoli
nienarkotyków.Bardzowysokieodsetkipalących
(sodu),cukrurafinowanegoialkoholusprzyjają
(70-80)występująwśródosóbchorującychna
otyłościiwpływająnegatywnienastanzdrowia.
depresjęizakażonychHIV(humanimmunode-
Jednocześniewracjonalnejdiecienależy
ficiencyvirus-ludzkiwirusniedoboruodporno-
uwzględniaćobecnośćtłuszczówwielonienasyco-
ści).Odpoczątkulat80.XXw.odsetekpalących
nych,antyoksydantów,złożonychwęglowodanów
mężczyznstalesięzmniejsza.Dużeznaczenie
ibłonnika,witaminisolimineralnych,odpowied-
wograniczeniupaleniamiałouchwalenieUstawy
niejilościwapnia,jodu,żelazaiinnychniezbęd-
oochroniezdrowiaprzednastępstwamipalenia
nychsubstancji.Najbardziejkorzystnawydaje
tytoniuw1996r.Intensywnedziałaniaspowo-
siędietaśródziemnomorska.Niekorzystnedla
dowałyspadekliczbypalaczy,wtempieprawie
zdrowiamogąbyćgłodówkiidietyeliminujące
o1%rocznie.Odsetekcodzienniepalącychmęż-
określoneskładnikipokarmowelubniezrówno-
czyznzmniejszyłsięponad2-krotnie.
ważone,stosowanewspecjalnychkuracjachod-
Wtymczasieliczbapalącychkobietnieulega-
chudzających.
łatakiemuobniżeniu.Dopierow2013r.odsetek
Małaaktywnośćfizycznaisiedzącytrybży-
palącychkobietspadłponiżej20.Jednakpoziom
ciasprzyjająwystępowaniuchorobyniedokrwien-
paleniaprzezPolkiwśrednimwiekuwciążjest
nejserca,nadciśnieniu,udarommózgu,cukrzycy,
najwyższywEuropie.
osteoporozie.Rodzajćwiczeń,ichczęstość,czas
Dowiedziono,żepalenietytoniu,atakżepa-
trwaniaiintensywnośćpowinnybyćzindywidu-
leniebierne(wdychaniedymutytoniowegoprzez
alizowaneizależneodwyjściowejsprawności
osobyniepalące)przyczyniająsiędowzrostuza-
fizycznejćwiczących.Bardzoistotnesą:rodzaj
chorowańizgonówprzedwczesnychzpowodu
ćwiczeń,ichregularność,odpowiedniodługiczas
20różnychchorób.Paleniejestprzyczynąnie-
inatężeniewysiłku.Wprzypadkuosóbzdrowych,
potrzebnychzgonówzpowodu:
wzależnościodwytrenowania,powinnosiędą-
X
choróbukładukrążenia,wszczególnościcho-
żyćdoutrzymaniaminimumreżimunapoziomie:
robyniedokrwiennejsercaiudarówmózgu;
18