Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
22
Cz.1:MONIZMIPLURALIZMAPRZEMIANYUSTROJUWŁADZYLOKALNEJ
ściowe),innekufragmentaryzacjiipluralizmowiorazposzukiwaniu
kompromisów(tzw.demokracjekonsensualne)
19
.
Formułowanyjestponadtopostulatodrębnegotraktowaniano-
wychreżimówpolitycznychwpaństwachpostkomunistycznychoraz
państwachspozaeuropejskiegokręgukulturowego,któreodrzuciły
systemtotalitarnylubautorytarnyidopieroweszłynaścieżkędemo-
kratyzacji.Dlaopisutychszczególnychsystemówrezerwowanabywa
koncepcjatzw.demokracjidelegatywnej.Wykazująonewielecech
poliarchii,choćniesąwpełnidemokracjamiprzedstawicielskimiinie
mającechdemokracjizinstytucjonalizowanej.Opierająsięwwysokim
stopniunazasadziewiększościowejiprzyznaniupełnejwładzyzwy-
cięzcomwyborów,awszczególnościjednoosobowemuorganowiwładzy
wykonawczej(prezydentowi).Wsystemachtychistniejewprawdzie
demokratyczna
odpowiedzialność
pionowa
(reprezentantów
przed
wyborcami),niemanatomiastlubjestbardzoograniczonaodpowie-
dzialnośćpozioma,toznaczybrakjestsieciniezależnychinstytucji,
któremogąkwestionowaćdziałaniarządzącychwtokukadencji,czyteż
ichkarać.Prezydentiinnipiastuniwładzywykonawczejnaróżnych
szczeblachmogątuszybkopodejmowaćdecyzje,aleichdziałalność
obarczonajestwysokimryzykiempopełnieniabłędu.Organwykonaw-
czyodcinasięodwiększościinstytucji,partiiizorganizowanychgrup
interesu,biorącnasiebiepełnąodpowiedzialnośćzawynikiswojej
polityki.Opieraswojądziałalnośćnaodrębnym,nierzadkopopulistycz-
nymruchupolitycznym.Prezentujesięjakoliderstojącyponadpodzia-
łami,ponadsporamimiędzypartiami,ponadrywalizacjągrupintere-
sów.Uznajesięzanajwyższegowyrazicielawoliistrażnikainteresów
ludu.WocenietwórcytejkoncepcjiG.O’Donnelatenrodzajrządównie
służybudowaniudemokratycznychinstytucjipolitycznych,choćmoże
przynieśćpozytywnerezultatyekonomiczne
20
.
Winnejinterpretacjiwspółcześniezachodząwróżnychpań-
stwachprocesykonsolidacjidemokratycznej,któremogąprowadzić
zarównodoustanowieniapoliarchii–toznaczydemokracjiprzedstawi-
cielskiejchroniącejprawamniejszości,jakitzw.demokracjielektoral-
19
Por.
M.Burton
,
R.Gunther
,
J.Higley
,
1995
,
Elityarozwójdemokracji
,
[w:]
J.Szczupaczyński
(wyb.ioprac.),
1995
,
Władzaispołeczeństwo–antologia
tekstówzzakresusocjologiipolityki
,Scholar,Warszawa,s.15in.;
A.Lijphart
,
1995
,
Demokracjawspołeczeństwachsfragmentaryzowanych
,[w:]J.Szczupaczyński(wyb.
ioprac.),1995,s.50in.;
G.P.Peters
,
1995
,
Politykaibiurokracjapaństwowa
,
[w:]J.Szczupaczyński(wyb.ioprac.),1995,s.153in.;
A.McFarland
,
1995
,
Grupy
interesówiproceskształtowaniapolityki:źródłaprzeciwwagisiłwAmeryce
,
[w:]J.Szczupaczyński(wyb.ioprac.),1995,s.186.
20
G.O’Donnell
,
1997
,
Demokracjadelegatywna
,„ResPublicaNowa”,nr4,s.66in.