Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
42
Relacjazależnościwnauceostosunkachmiędzynarodowych
softpowermasłużyćdyplomacjapublicznaadresowanadoinnychspołeczeństw;działa
onapoprzezcodziennąkomunikację(objaśnianiebieżącychdziałań),komunikacjęstra-
tegiczną(swoistekampaniereklamowe),długookresowerozwijanierelacjipoprzezsty-
pendia,wymiany,szkolenia,seminaria,konferencjeidostępdokanałówmedialnych130.
Zpojęciemimperializmukulturowegobliskowiążąsiękoncepcjeimperializmu
językowegoimedialnego.Pierwszakoncepcjaodnosisięprzedewszystkimdodominacji
językaangielskiegowewspółczesnymświecie.Szacujesię,żenapoczątkuobecnego
wiekupoangielskumówiło-jakojęzykiemojczystymlubobcym-około1,5miliarda
ludzi,coczyniłogonajpopularniejszymwświeciejęzykiem,którywyprzedzałdrugi
wkolejnościjęzykchiński131.SytuacjatajestwynikiemminionejekspansjiWielkiej
Brytanii,obecniezaśdominującejpozycjiStanówZjednoczonychwświecie.Zarazem
jestonainstrumentemwykorzystywanymprzezZachód-przedewszystkimprzezwspo-
mnianedwamocarstwaanglosaskie-abywpływaćnapoglądy,postawyiaspiracjelud-
nościpaństwniezachodnich132.Koncepcjaimperializmumedialnegowskazujenadomi-
nującąpozycję-zwłaszczawkrajachPołudnia-mediówzachodnich,przedewszystkim
amerykańskich.Wedletejkoncepcjiwspomnianeśrodkimasowegoprzekazurównież
kształtująświadomośćodbiorców,promującwtensposóbzachodni(amerykański)styl
życiaiwartościorazprzekonanieodominacjiZachodu(StanówZjednoczonych)133.
Nauwagęzasługujereprezentowanyzarównoprzezhistoryków,jakipolitologów
nurtbadawczy,którymożnabynazwaćstudiaminadschyłkiemiupadkiemimperiów.
Zajednegozjegoprekursorówmożnabyuznaćosiemnastowiecznegohistorykabrytyj-
skiegoEdwardaGibbona,autoramonumentalnegodziełanadtematzmierzchuiupadku
Rzymu134.NurttenzyskałpopularnośćweFrancji-przedewszystkimwopozycjido
dominacjiStanówZjednoczonychwświecie.Jean-BaptisteDuroselle,współtwórcafran-
cuskiejszkołystosunkówmiędzynarodowych,nieprzypadkowozatytułowałjednązeswo-
ichnajważniejszychpublikacjiKażdeimperiumupadnie135.Wśródprzedstawicielimłod-
szegopokoleniawspomnianegonurtunależywymienićprzedewszystkimEmmanuela
Todda,autoragłośnejpracywydanejwlatach70.XXw.,przewidującejupadekZSRR136,
anastępniepodobnejpublikacjipoświęconejschyłkowiimperiumamerykańskiego137.
Wnurttenwpisująsięrównieżlicznepracepowstałepo1991r.dotyczącerozpadu
ZSRR,októrychjeszczebędziemowa.
130Ibidem,s.145-148.
131D.Crystal,EnglishasaGlobalLanguage,CambridgeUniversityPress,Cambridge-NewYork
2010,s.6.
132Zob.szerzejR.Phillipson,LinguisticImperialism,OxfordUniversityPress,Oxford-NewYork
1992.
133M.F.Gawrycki,A.Szeptycki,op.cit.,s.99-100.
134WPolscepracataukazałasięjedyniewefragmentach(E.Gibbon,Zmierzch…,op.cit.;idem,
Upadek…,op.cit.).
135J.B.Duroselle,Toutempirepérira.Unevisionthéoriquedesrelationsinternationales,Publi-
cationsdelaSorbonne,Paris1982.
136E.Todd,LaChutefinale:Essaisurladécompositiondelasphèresoviétique,RobertLaffont,
Paris1976.
137Idem,Schyłekimperium:rozważaniaorozkładziesystemuamerykańskiego,Wydawnictwo
AkademickieDialog,Warszawa2003.