Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
I.Monizmipluralizmjakodwiekoncepcje...
25
zróżnicowanymdostępiejednostekdoinformacji,zdolnościichabsor-
bowania,agregacjiiselekcjiorazzwracaniauwagiidzieleniasię
cennymiinformacjami
27
.
Natletakiegostanunaukiinteresującewydająsiępropozycje
S.Ehrlicha,abyzałożyćwystępowaniezjawiskawielościpluralizmów,
zktórychkażdyjeststopniowalny,aktórychcontinuumrozciągasię
międzybiegunemtotalitaryzmuwsferzepoglądówiustrojówapoglą-
damiskrajnieanarchistycznymi.Wedługtegoautora,namianoplura-
listycznegozasługujekażdykierunekmyśliiruchspołeczny,który
przeciwstawiasięuniformizacjiżyciapublicznegoibiurokratycznemu
centralizmowiodsuwającemuodwspółuczestnictwawpodejmowaniu
decyzjitych,którychonadotyczy,inarzucającemurealizacjędecyzji
beztroskiojejakceptację.Antynomiawynaturzonego,uniformistycz-
negocentralizmu(możnapowiedzieć:skrajnegomonizmu)ipluralizmu
–jegozdaniem–powtarzasięwkażdejformacjispołeczno-ekono-
micznej,wkażdejepocehistorycznej,awspółcześniejejprzejawy
dostrzecmożnazarównowkręguzachodnichustrojówliberalnych,jak
iwustrojachsocjalistycznych,cowięcej–wtychostatnichrysujesię
tendencjadoprzywracaniarozwiązańpluralistycznych
28
.
Transformacjaustrojowadokonanapoupływieniewielulatod
opublikowaniatychopiniizdajesięwpewnymstopniupotwierdzać
trafnośćustaleńdiagnostycznychiprognozS.Ehrlicha,choćnaobsza-
rzedawnychpaństwkomunistycznychstopieńpluralizmunowych
systemówpolityczno-ustrojowychjestzróżnicowany.Wedługjednej
zopinii,wpaństwachtychdziałająwstabilnympołączeniucechy
demokratyczneiautorytarne,couznawanebywazajednozeznamion
tzw.semi
-
demokracji
29
.Wszelakobardziejadekwatnedorzeczywistości
wydająsięopiniewskazującenamiejsce,któresystemokreślonego
państwazajmujewklasyfikacjiopartejnarozróżnieniutrzechtypów
ustrojówpolitycznych:pełnejdemokracji,półdemokracjiorazustrojów
niewolnych.Drogakażdegoztychpaństwodsystemutotalitarnejlub
autorytarnejdyktaturydopełnejdemokracjijestinna,awniektórych
kierunekdalszychprzekształceńustrojowychzapewneniejestjeszcze
przesądzony
30
.
27
A.Bard
,
J.Soderqvist
,
2006
,
Netokracja.Nowaelitawładzyiżyciepokapitali-
zmie
,Wyd.Akad.iProfesj.,Warszawa,s.128.
28
29
S.Ehrlich,1985,s.382in.
A.Heywood,2006,s.43.
30
Zob.
P.Śpiewak
,
2004
,
Obietnicedemokracji
,Warszawa,s.9–10.