Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
polskichiniemieckich,właśnieswobodystanowezachęcałyszlachtę
zamieszkującąperyferiaRzeczypospolitejdouznaniazwierzchnictwajej
władców.
4.6.1.PrusyKrólewskie
KazimierzJagiellończykjasnoiformalnieinkorporowałPrusyKrólewskie
inkorporacja
doKorony,alejegodecyzjaniezostaławpełniwcielonawżycieitworzyły
PrusKrólewskich
onewlatach1466–1526osobnyorganizm(niem.Land.kraj’)wramach
doKorony
KoronyKrólestwaPolskiego.WinterpretacjiobywateliPrusłączyłaje
zKoronątylkoosobakróla,dzieliłzaśodrębny,rodzimysystemprawno-
ustrojowy.PoczątkowoindygenatpruskiobejmowałtakżeszlachtęPrus
Książęcych,leczodkońcaXVIw.wzajemnezwiązkizaczęłysięrozluźniać
wwynikuustabilizowaniawładztwaHohenzollernówbrandenburskich
integracjazKoroną
wPrusachKsiążęcych,awXVIIw.byłyszczątkowe.IntegracjaPrus
KrólewskichzKoronąpostępowałazaostatnichJagiellonówdzięki
powstaniusejmikówwojewódzkich(1526)iuniimonetarnej(1528–1531),
ażdouniiparlamentarnejnasejmielubelskimwroku1569.Sejmpruski
przemieniłsięwówczaswsejmikgeneralny,posłowieziemzasiedliwizbie
poselskiej,asenatorowiewsenacieRzeczypospolitej.
Po1570r.rozpoczęłysiępróbyingerowaniacentralnychwładz
ingerencja
Rzeczypospolitej–królaisejmu–wwewnętrznestrukturyadministracyj-
władzcentralnych
nePrusKrólewskich.Powstałanowahierarchiaurzędnicza,wzrósłnapływ
Rzeczypospolitej
nieindygenównakrajoweurzędyziemskie;dawnądomenęzakonną
wstruktury
przekształconowokresiereformacjiwmajątkikrólewskiezajmujące50%
administracyjnePrus
areału–najwyższyodsetekwpaństwie.Natymobszarzekrólmógł
(niezależnieodstanowiskastanówpruskich)mianowaćurzędników,
wykonywaćsądownictwoorazdysponowaćdochodamizkrólewszczyzn.
Pozostałyjednakodrębności:podatków(do1581)uchwalanychprzez
odrębności
sejmikgeneralnyikontrolowanychprzezpodskarbiegopruskiego,in-
dygenatuprowincjiwarunkującegoobejmowanieurzędówibeneficjów
świeckichiduchownych,ustrojusądowniczego(zziemskimsądem
ławniczymijurysdykcjągrodzkąwrękuwojewody,niestarosty).Choć
w1585r.szlachtapruskauznałaTrybunałKoronnyzawłasnąinstancję
apelacyjną,pewneodrębnościprawneisądowniczeprzetrwałyażdo
rozbiorów.Znacznieistotniejszadlapoczuciaodrębnościpruskiejbyła
jednakodmiennaniżwKoroniestrukturaspołeczna,innerelacjemiędzy
mieszczaństwemaszlachtąorazodrębnośćjęzykaniemieckiegoiwy-
znanialuterańskiegozagwarantowanaprawniedekretamikrólewskimiod
lat20.XVIw.
W1.poł.XVIIw.wPrusachKrólewskich(podobniejakwInflantach)
rozmywanieindygenatu
postępowałorozmywanieindygenatuprzeznapływszlachtyzinnych
prowincji.W2.poł.tegostuleciasytuacjapozostałabezzmian,poza
46