Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
2.Przedmiotsprawiedliwości
37
dząceradzeniemsobiezniesprawiedliwością;obejmujetakie
zagadnieniajakteoriakary,doktrynawojnysprawiedliwej,
czyuzasadnianieróżnychsposobówprzeciwstawianiasięnie-
sprawiedliwymrządom–odobywatelskiegonieposłuszeństwa
idyktowanejsumieniemodmowysłużbywojskowej,poprzez
czynnyopór,porewolucję.Zawierająsiętutakżekwestie
sprawiedliwościkompensacyjnejorazważeniaróżnychform
instytucjonalnejniesprawiedliwości.Niewątpliwieproblemy
związanezczęściowymprzestrzeganiemzasadsprawiedliwości
tosprawyistotneipalące;sątoproblemy,zktórymiborykamy
sięwcodziennymżyciu.Powodemrozpoczęciaodteoriiideal-
nejjestprzekonanie,żetylkoonadajepodstawęsystematycz-
negoujęciatychpilniejszychproblemów.Opierająsięnaniej
naprzykładrozważaniaonieposłuszeństwieobywatelskim,
zawartew§54–59.Takiejestprzynajmniejmojezałożenie,że
niesposóbnainnejdrodzeosiągnąćgłębszegozrozumienia,
iżenaturaorazcelespołeczeństwadoskonalesprawiedliwego
stanowiąpodstawowączęśćteoriisprawiedliwości.
Przyznaćnależy,żepojęciestrukturypodstawowejspołe-
czeństwajestniecomętne.Niezawszejestjasne,któreinstytu-
cjeczyichcechypowinnybyćdoniejzaliczone.Przedwcześnie
jednakbyłobykłopotaćsiętymjużteraz.Wtokudalszych
wywodówbędęrozważałzasady,którestosująsiędotego,co
zpewnościąstanowiczęśćintuicyjnierozumianejstruktury
podstawowej;następniespróbujęrozszerzyćzastosowanietych
zasadtak,byobjęłyto,coprawdopodobniemożestanowić
jejgłówneelementy.Byćmożezasadyteokażąsiędosko-
naleogólne,choćjesttomałoprawdopodobne.Wystarczy,
bystosowałysiędonajważniejszychprzypadkówspołecznej
sprawiedliwości.Trzebaprzytympamiętać,żekoncepcjęspra-
wiedliwościdlastrukturypodstawowejwartomiećdlaniej
samej.Niepowinnosięzniejrezygnowaćztegotylkopowodu,
żejejzasadyniewszędziesązadowalające.