Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
50
1.Aminokwasy
Tabela1.7.Wielkośćprodukcjinajpopularniejszychaminokwasów(2008r.)
10
Lp
7
8
1
2
3
4
5
6
9
Aminokwas
DL-Met
Glu
Lys
Gly
Asp
Phe
Cys
Arg
Thr
Trp
Wielkośćprodukcji[t]
1700000
1200000
900000
70000
22000
12000
12000
4000
3000
1200
redukcjacystynybiałkowej
Głównametodaprodukcji
inżynieriagenetyczna
syntezachemiczna
syntezachemiczna
enzymatycznie
fermentacja
fermentacja
fermentacja
fermentacja
fermentacja
dodatekdopotraw,wfarmacji
dodatekdożywnościipasz
Głównezastosowanie
substrataspartamu
substrataspartamu
polepszaczsmaku
dodatekdopasz
dodatekdopasz
wfarmacji
wfarmacji
słodzik
sązwyklewpobliżucukrowni,skądotrzymujątanie,chociaższybkopsującesięsurowce.
JakododatekdożywnościmonoglutaminiansodumasymbolE621,asólpotasowaE622.
Rocznawielkośćprodukcjikażdegozpozostałychaminokwasówkodowanychnie
przekraczatysiącaton.Rynkowawartośćaminokwasówwyprodukowanychw2004r.
wyniosła3,5mldUSD,aw2009r.doszłado5,8mldUSD,czyliwciągupięciulatna-
stąpiłwzrosto40%.Prognozana2015r.zakładapodwojeniewartościz2009r.Najwięk-
szymproducentemaminokwasówsąChiny,gdziew2006r.ulokowano25%światowej
produkcji,drugiemiejsceprzypadłoUSA–8%.
DrugiemiejscenaliściewielkościprodukcjiaminokwasówzajmująL-lizyna(ponad
miliontonrocznie)iracemicznametionina(niecałymiliontonrocznie).L-Lizynajest
wykorzystywanajakododatekzwiększającywartośćodżywcząproduktówmącznych,
metioninęzaśstosujesięjakododatekdopaszydlazwierząthodowlanych,szczególnie
dladrobiuitrzodychlewnej.Zwyklemetioninajesttymniezbędnymaminokwasem,
którywpaszywystępujenanajniższympoziomiewstosunkudopotrzebitymsamym
limitujewartośćodżywcząpaszy.Dodatek10kgmetioninydo1tonypaszyzbożowej
podnosijejwartośćodżywcząpodobniejakdodatek160kgmąkisojowej(naturalne
źródłoMetiLys)lub56kgryb(wysokowartościowebiałkozwierzęce).Wostatnim
dziesięcioleciuXXwiekupodwoiłasięwielkośćprodukcjimetioniny.Zuwaginato,że
worganizmachwieluzwierzątwystępująenzymy(D-aminokwasowaracemazaitrans−
aminaza)przekształcająceD-metioninęwenancjomerL,metioninaracemicznamaprawie
takąsamąwartośćodżywczą,jakizomerL,wobecczegomożebyćstosowanawznacznie
tańszejpostaciracemicznej.OtrzymywanieDL-metioninynadrodzechemicznejjestobec-
nienajbardziejekonomicznymsposobemwytwarzaniategoaminokwasu,szerokowyko-
rzystywanegodoprodukcjipasz.DodatekL-metioninydolekówzawierającychp−aceta-
midofenol(paracetamol)zmniejszaskutkiubocznegodziałaniategoprzeciwbólowego
iprzeciwzapalnegopreparatu.Wprzypadkuostregozatruciadużymidawkamip-acetami-
dofenolujakoantidotumstosujesięN-acetylo-L-cysteinę.NatomiastL-lizynę,drugi