Treść książki
Przejdź do opcji czytnikaPrzejdź do nawigacjiPrzejdź do informacjiPrzejdź do stopki
1.1.Istotanadzorunadsamorządem,uwarunkowaniakonstytucyjneorazwynikającezEKSL
ustawowolubnapodstawieustawyumocowanedotegopełniącefunkcjeorganównad-
zorupodmioty,prawempowszechnieobowiązującymograniczonewmożliwościach
wkraczaniawdziałalnośćpodmiotównadzorowanychwedługokreślonychkryteriów
itowyłączniewobecspełnieniasięustawowowskazanychprzesłanek,wprawemdo-
puszczalnychformach(sposobach).Nadzórtakiokreślanyjestmianemnadzoruweryfi-
kacyjnego
6
,wymagającpowołaniawyodrębnionychnietylkowsensieorganizacyjnym,
aletakżeprawnymjednostekwyposażonychwmożliwośćsamodzielnegorealizowania
ichzadań,ustawowochronionąprzedewszystkimprzednieograniczoną,nieuzasadnio-
nąmożliwościąwkraczanianadzorczegoprzezorganyadministracyjnepaństwa.Nad-
zórsprawowanyjestwówczaswyłącznieprzezwyraźnieumocowanedotegopodmioty,
wformachorazwprzypadkachprawemprzewidzianych.
Celemsprawowanianadzorunadsamorządemjakokorporacjąprawapubliczne-
gojestzapewnieniezgodnościjegodziałańzprawem,wtymmożliwościreagowania
naprzypadkiuchybiającejprawubezczynności,awięczaniechańwykonywaniaobo-
wiązków.Nadtonadzórnadsamorządemterytorialnymzapewniaćmatakżefunkcjo-
nalność,awięcsprawnośćiciągłośćorazintegracjęjegodziałańzdziałaniamiinnych
podmiotówwładzywykonawczej,wtymzwłaszczaadministracjipaństwa,atakżein-
nychjednostekadministracjisamorządowej.
Wyznaczeniedopuszczalnychgranicsprawowaniaprzezpaństwonadzorunadsa-
morządemlimitowanejestrodzajemrealizowanychzadań,uzasadniającymodmiennie
scharakteryzowanąswobodęniezbędnądoichwykonywania.Obokzadańocharak-
terzelokalnym(gminnymipowiatowym)bądźregionalnym(wojewódzkim),określa-
nychjakozadaniawłasnesamorządu
7
,wdemokratycznympaństwieprawadopuszcza
siętakżemożliwośćpowierzeniasamorządowiprzezpaństwoswoichzadań,określa-
nychjakozadaniasamorządowizlecone
8
bądźnasamorząddelegowane
9
.
Wart.4ust.2EKSLwskazano,żewzakresierealizacjizadańwłasnychspołeczno-
ścilokalnepowinnymiećpełną,nieograniczonąswobodędziałaniawkażdejsprawie
niewyłączonejzichkompetencjilubniewchodzącejwzakreskompetencjiinnychor-
ganówwładzy.Wymógzapewnieniadalekoidącejswobodywzakresierealizacjizadań
własnychsamorządupodkreślonojużwPreambuleKarty,wskazując,żespołeczności
6
Por.zwłaszczaJ.Starościak,Prawo…,s.68in.orazB.Dolnicki,Nadzórnadsamorządemterytorial-
nym,Katowice1993,s.44.
7
Bliżejnatematzadańwłasnychzob.np.P
.Dobosz[w:]Ustawaosamorządziegminnym.Komentarz,
red.P
.Chmielnicki,Warszawa2022,art.7,s.249–258;M.Augustyniak,T
.Moll[w:]Ustawaosamorzą-
dziegminnym.Komentarz,red.B.Dolnicki,Warszawa2021,art.7,s.186–218.Nadtozob.A.Misiejko,
Zakreszadańwłasnychgminyaprawneformyichrealizacji.Analizaadministracyjnoprawna,Poznań2020,
s.135–239(manuskryptpracydoktorskiej).
8
Zob.np.A.Szewc[w:]A.Szewc,G.Jyż,Z.Pławecki,Ustawaosamorządziegminnym.Komentarz,
Warszawa2012,art.8orazliteraturatamprzywołana,s.149–158,orazT
.Moll[w:]Ustawaosamorzą-
dziegminnym…,red.B.Dolnicki,art.8,s.218–237;P
.Dobosz[w:]Ustawaosamorządziegminnym…,
red.P
.Chmielnicki,art.8,s.258–285.
9
Por.art.4ust.1wzw.zart.4ust.5EKSL.
KRYSTIANZIEMSKI
27